Vroeg of laat worden alle jonge mensen met diabetes door hun vrienden en leeftijdsgenoten in de verleiding gebracht om zoetigheden als ijsjes of snoep te eten. Thuis proberen gezinnen hiervoor vaak regels te bedenken, waarbij ijsjes bijvoorbeeld toegestaan zijn bij bijzondere gelegenheden en snoep op bepaalde dagen. Dit is wellicht voor alle ouders een moeilijk punt, ongeacht of hun kind diabetes heeft of niet. Uiteraard speelt bij jonge diabetespatiëntjes het probleem mee dat al die heerlijkheden hun bloedsuikerspiegel de hoogte injagen (als ze geen extra insuline nemen of in ruil andere bronnen van koolhydraten links laten liggen). Daarom denken veel ouders dat ze aan hun kind moeten zeggen: "Neen, dit mag je niet eten. Het is slecht voor je diabetes."
Door dit te zeggen, vergeet u al gauw dat uw kind net zo goed een 'neen' te horen zou krijgen als het geen diabetes had: "Neen, het is slecht voor je tanden" of "Neen, het is te duur" of "Neen, wij snoepen alleen op zaterdag." Het resultaat is hetzelfde (geen snoep), maar voor uw kind is het verschil erg belangrijk. Als u de diabetes erbij betrekt telkens wanneer u 'neen' zegt, zal uw kind snel een haat ontwikkelen tegen deze ziekte die blijkbaar aan de basis ligt van zoveel beperkingen. Na verloop van tijd denkt het dat zijn diabetes de enige reden is waarom het niet mag snoepen en zoveel andere dingen moet missen.
We willen kinderen met diabetes niet volledig verbieden om te snoepen, al betekent dit niet dat we het een goed idee vinden om onbeperkt te gaan snoepen. Natuurlijk kan een snoepje of een ijsje nu en dan geen kwaad, maar u moet wel even nadenken over hoe en wanneer dit gebeurt, zodat de suikerspiegel van uw kind er zo weinig mogelijk invloed van ondervindt. De meeste volwassenen staan zichzelf af en toe een zoete zonde toe en dus moeten ook kinderen de kans krijgen om hun insuline en voeding bij gelegenheid zo aan te passen dat ze eens kunnen snoepen zonder dat hun suikerspiegel te erg stijgt. Feestjes zijn zoveel leuker voor een kind als het de dingen kan eten die iedereen eet. We benadrukken echter dat dit tot uitzonderlijke gelegenheden beperkt moet blijven: ook volwassenen die voortdurend feestjes afschuimen, zullen zich minder goed gaan voelen. Te veel zoetigheden zijn ook voor mensen zonder diabetes niet goed. Ze leveren te veel lege calorieën, verhogen het risico op gewichtstoename en veroorzaken tandbederf.
Het is dus een kwestie van verantwoord omgaan met vrijheid. Om dit te kunnen, moet u oefenen en experimenteren. Het is belangrijk dat u uw bloedsuikerspiegel meet vóór en nadat u iets nieuws probeert. Meestal loopt het de eerste keer niet helemaal perfect, maar na enkele pogingen weet u beter hoe uw lichaam werkt. Het dagboek speelt hierbij een belangrijke rol: zo weet u later nog wat u al geprobeert heeft en hoe het is uitgedraaid.
Chocolade
Chocolade bevat vet. Dat vertraagt de opname van glucose doordat de maag trager wordt geleegd. U kunt als tussendoortje bijvoorbeeld een kleine reep chocolade eten (24 gr = 14 gr koolhydraten) in plaats van een belegde boterham. Nu en dan kan dit geen kwaad maar u doet dit beter niet elke dag (net als mensen zonder diabetes). Neemt u echter veel lichaamsbeweging, dan is het waarschijnlijk geen enkel probleem dat u een kleine reep chocolade eet naast uw gewone tussendoortje.
Snoep
Het is een goed idee om in plaats van een appel een zakje snoep met gelatinevulling als vieruurtje te geven. Doordat uw kind hier langer op moet kauwen, duurt het langer vóór de suiker wordt opgenomen. Andere snoepjes die zoet smaken en bij het kauwen makkelijk in kleine stukjes worden gebeten, bevatten meestal zuivere suiker. Suikervrije snoepjes bevatten over het algemeen sorbitol dat beter is voor de tanden en de suikerspiegel trager doet stijgen. Vertel uw kind al die dingen wanneer het van de verschillende soorten snoep proeft, zodat het leert om de verschillen te herkennen.
Eén zakje zachte snoepjes die met sorbitol (zo'n 15 gr) gezoet zijn, verhoogt de suikerspiegel op dezelfde manier als een appel of een peer. Niet te veel zoetigheid eten is een goede regel voor alle kinderen, ook als ze geen diabetes hebben. In gezinnen zonder diabetes moeten de ouders net zo goed beslissen welke regels ze zullen toepassen. Het is belangrijk dat een kind met diabetes voelt dat het op het gebied van snoep zoveel mogelijk op dezelfde manier wordt behandeld als zijn vrienden en zijn broers en zussen die geen diabetes hebben.
Deze basisregels in verband met het eten van ijsjes en snoep gaan uit van een combinatie van vrijheid en verantwoordelijkheid. Om goed te leren omgaan met de verschillende situaties, zult u moeten oefenen en experimenteren. Het is belangrijk dat u uw bloedsuikerspiegel meet vóór en nadat u iets nieuws probeert. Meestal loopt het de eerste keer niet helemaal perfect, maar na enkele pogingen weet u beter hoe uw lichaam werkt. Het dagboek speelt hierbij een belangrijke rol: zo kunt u later opzoeken wat wel en niet goed ging.
Even geen zoetigheden meer
Het is niet makkelijk om diabetes onder controle te houden wanneer u veel zoetigheden eet. Al wie het ooit probeerde, zal dat bevestigen. Maar toch kunnen vele mensen met diabetes het niet laten. Het is een beetje zoals roken voor sommige mensen: langzaam afbouwen werkt niet. Probeer in dat geval om minstens gedurende een tijdje alle zoetigheden te vermijden. Valt het niet mee om 'neen' te zeggen tegen uzelf, zorg er dan voor dat u niets zoets in huis hebt. Veel zoetigheden eten moet voor diabetespatiënten helaas een uitzondering blijven. En wat u elke dag doet, is geen uitzondering meer.
Vele gezinnen lassen nu en dan een snoepvrije periode in, ongeacht of er diabetespatiënten onder de gezinsleden zijn of niet. Kinderen krijgen dan bijvoorbeeld zakgeld of een andere beloning indien ze erin slagen om 6 maanden of een jaar van de snoeptrommel af te blijven. Dit systeem werkt goed voor kinderen die ook om andere redenen beter niet te veel snoepen (bv. kinderen met overgewicht). Kampt u met overgewicht, dan is het niet eenvoudig om het juiste evenwicht te vinden tussen het eten van zoetigheden en het onder controle houden van uw diabetes. Wanneer u zoetigheden eet die vet bevatten, ondervindt uw bloedsuikerspiegel daar weinig invloed van maar u zult er wel door verdikken. Eet u zoetigheden die minder vet bevatten, dan heeft dit wél een invloed op uw suikerspiegel. Volledig stoppen met het eten van zoetigheden kan voor u de enige oplossing zijn als u zowel uw gewicht als uw HbA1c-waarde onder controle wilt houden.
Kauwgum
Kauwgum bevat zo'n kleine hoeveelheden suiker (ongeveer 2 gr per plakje) dat u helemaal geen problemen krijgt wanneer u enkele uren op één stuk kauwgum kauwt. Op die manier zult u, voor wat uw diabetes betreft, weinig nadeel ondervinden van gewone kauwgum in vergelijking met de 'suikervrije' variant. Uw tandarts zal haast zeker suikervrije kauwgum aanbevelen omdat die beter is voor uw gebit. Kauwt u liever op een half pakje tegelijk, dan kiest u het best voor een merk met een kunstmatige zoetstof.