Wanneer een kind een langdurige ziekte ontwikkelt, komt het hele gezin in een moeilijke situatie terecht. De aanpassing aan een nieuw leven is een hele uitdaging en vraagt tijd.
De meeste mensen maken dezelfde emotionele fasen door wanneer ze met een crisis worden geconfronteerd. Een beter inzicht in de opeenvolgende fasen en het besef dat u niet de enige bent die ze doormaakt, zorgen ervoor dat u beter bestand bent tegen de turbulente emoties die na een dergelijke diagnose vaak volgen.
Hieronder beschrijft Prof. Johnny Ludvigsson de verschillende crisisfasen:
Schokfase
Tijdens de schokfase kunt u moeilijk helder denken. Allerlei gedachten spoken door uw hoofd. Alles lijkt onwerkelijk. Dit gebeurt niet echt. Dit kan niet waar zijn. Misschien is het allemaal een boze droom? Het is niet ongewoon dat u het gevoel hebt in een soort waas rond te lopen. U bent niet in staat om informatie in u op te nemen. U gaat naar uw arts en merkt alleen zijn lichaamstaal op die u vertelt dat er iets ernstigs aan de hand is. U wilt alleen hoopvolle, troostende woorden horen waaruit geloof in de toekomst klinkt, maar sluit zichzelf af voor alle details in verband met de ziekte, de verwachte progressie ervan en de behandeling. Alle bijbehorende praktische informatie ontgaat u. U wilt vragen stellen, maar hebt het moeilijk om uw gedachten te ordenen of om een uitweg te zien. U vindt dat de arts moet luisteren, dat de verpleegkundige moet luisteren, dat iedereen moet LUISTEREN naar wat ú denkt.
Reactiefase
Ook de fase van het verdriet, wat vaak gepaard gaat met tranen, slapeloosheid, agressie en bitterheid vraagt tijd. Troost is belangrijk maar moet oprecht zijn, niet gewoon liefdevol en onrealistisch. "Er is geen reden om je triest te voelen" klinkt ongeloofwaardig en "Je moet niet zo verdrietig zijn" komt aan als een klap in het gezicht. Waarom zou dat niet mogen? Iedereen heeft het recht om in zo'n geval verdrietig te zijn. Het is normaal dat u zich verdrietig, bitter en ontgoocheld voelt. U rouwt om de gezonde persoon die u vroeger was en het leven lijkt oneerlijk. Het lijkt altijd oneerlijk als iemand ziek wordt, maar het verdriet ebt uiteindelijk weg. U gaat zich na verloop van tijd beter voelen. U kon er niets aan doen dat u deze ziekte kreeg. Het is uw schuld niet. U moet de kracht vinden om te luisteren, de realiteit onder ogen te zien en het verdriet en de angst te erkennen en een plaats te geven.
Herstelfase
Na een tijdje belandt u in de herstelfase. Iemand moet iets kunnen doen aan deze ziekte. Wat u nodig hebt, is kennis. Wat doet u wanneer uw bloedsuikerspiegel te laag is? Hoe geeft u zichzelf die gevreesde injecties? U heeft geen moment rust meer tot u precies weet hoe u alles het best aanpakt. Het ergste is nu voorbij. U bent klaar om bij te leren over insuline, tests, voedingsgewoonten en hypoglycemie. Geleidelijk aan verwerkt u de informatie en begint u uw leven weer op te bouwen.
Heroriënteringsfase
U hebt een lange weg af te leggen vanaf de crisis tot de heroriënteringsfase en het duurt een hele tijd vóór u een andere maar aanvaardbare levenswijze hebt gevonden - één waarin diabetes een belangrijke maar geenszins overheersende rol speelt. De mensen uit uw omgeving zullen het nu en dan moeilijk hebben om te begrijpen dat het tijd vraagt om de verschillende crisisfasen door te maken. Dit is echter onvermijdelijk wanneer een gezinslid diabetes krijgt. Natuurlijk is het niet eerlijk, kan de behandeling lastig zijn, is het leven veranderd en kunt u bang zijn om dood te gaan of om anders te zijn dan de anderen. Maar ook met diabetes kunt u nog altijd lachen en zingen en dansen, genieten van het weekend, het gezelschap van vrienden en lekker eten, op vakantie gaan, studeren of uit werken gaan. Het leven wordt nooit meer zoals het was, maar het kan nog steeds spannend en leuk zijn, ook al zijn er enkele regels veranderd.
Sommige mensen belanden op een dood punt in hun rouwproces en zijn niet in staat om verder te gaan. Zij hebben professionele hulp nodig. Blijvend ontkenningsgedrag belet hen om kennis op te nemen en hun leven zo aan te passen dat ze hun diabetes onder controle houden.
Een crisis - na het overlijden van een dierbare, een scheiding, een diabetesdiagnose of iets anders - laat altijd een herinnering na aan wat er gebeurd is. Het lijkt wel een soort litteken. Wanneer u zich eenmaal door zo'n crisis hebt gewerkt en het gebeurde hebt aanvaard, bekijkt u het als een oude wonde die volledig genezen is: het litteken blijft zichtbaar, maar meestal vergeet u zelfs dat het er is.